Mutfakta Çapraz Bulaşma Nasıl Önlenir? 8 Altın Kural

Çapraz bulaşma nedir?

Çapraz bulaşma, bakteri ve virüs gibi zararlı mikroorganizmaların bir gıdadan diğerine taşınmasıdır. Taşıyıcı genellikle ellerimiz, bıçaklar, kesme tahtaları, tezgâh ve mutfak bezleridir. Örneğin çiğ tavuk doğradığınız tahtada aynı bıçakla salatalık doğradığınızda, salatalık pişmeden tüketileceği için risk doğrudan sofraya taşınır.

Çapraz bulaşmayı önlemenin 8 altın kuralı

1. Elleri doğru yıkayın

Yemeğe başlamadan önce, çiğ etle çalıştıktan sonra, tuvaletten sonra ve çöpe dokunduktan sonra ellerinizi sabun ve ılık suyla en az 20 saniye yıkayın. Parmak araları ve tırnak dipleri en çok unutulan yerlerdir.

2. Çiğ ve pişmiş gıda için ayrı kesme tahtası kullanın

Mümkünse renk kodlu tahtalar kullanın: çiğ et için bir, sebze ve meyve için ayrı bir tahta. Tek tahtanız varsa önce sebzeleri, en son çiğ eti doğrayın.

3. Bir iş, bir eldiven

Tek kullanımlık eldiven tek bir iş içindir. Çiğ köfte yoğurduktan sonra aynı eldivenle salata yaparsanız eldiven koruma yerine taşıyıcı olur. İş değiştirirken eldiveni çıkarıp atın, ellerinizi yıkayın ve yenisini takın. Doğru takma ve çıkarma adımlarını eldiven kullanım rehberimizde anlattık.

4. Eldivenle telefona, kapı koluna dokunmayın

Eldivenliyken telefona, buzdolabı koluna veya paraya dokunmak, bu yüzeylerdeki mikropları gıdaya taşır. Böyle bir temas olduysa eldiveni değiştirin.

5. Buzdolabını doğru düzenleyin

• Çiğ et, tavuk ve balığı en alt rafta, kapalı kaplarda saklayın; suyu diğer gıdalara damlamasın.
• Pişmiş ve hazır gıdaları üst raflara koyun.
• Buzdolabı sıcaklığını 4 °C'nin altında tutun.

6. Doğru sıcaklıkta pişirin

Tavuk, hindi ve kıymanın iç sıcaklığı en az 75 °C'ye ulaşmalıdır. Mutfak termometresi yoksa tavuğun en kalın yerini kesip pembelik kalmadığını ve suyunun berrak aktığını kontrol edin.

7. Çözdürmeyi tezgâhta değil buzdolabında yapın

Donmuş eti oda sıcaklığında bırakmak, dış yüzeyin bakterilerin hızla çoğaldığı 5–60 °C aralığında uzun süre kalmasına neden olur. Bir gün önceden buzdolabının alt rafına alarak çözdürün.

8. Mutfak bezlerini sık değiştirin

Nemli bezler bakteri için ideal ortamdır. Tezgâh silmek için kullandığınız bezi her gün yıkayın, mümkünse kâğıt havlu kullanın; elleri kurulamak ve tezgâh silmek için ayrı bez kullanın.

İşletmelerde ek önlemler

Gıda işletmeleri için eldiven seçimini restoran ve kafe rehberimizde ayrıntılı ele aldık. Mutfakta eldivenle hazırlanan pratik tarifler için tarifler sayfamıza göz atabilirsiniz.